Đủ điều kiện phải lên sàn

Trong 7 tháng năm 2014, đã có thêm 55 doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hoàn thành phương án cổ phần hóa (CPH). Chính phủ đang rất quyết liệt đẩy mạnh tiến trình này và sắp tới sẽ yêu cầu sau 6 tháng kể từ khi CPH, DN đủ điều kiện phải niêm yết trên sàn chứng khoán hoặc niêm yết trên sàn UPCoM để tạo sân chơi cho nhà đầu tư mua bán, chuyển nhượng cổ phần.

Đôn đốc DN lên UPCoM

 Đủ điều kiện phải lên sàn ảnh 1
Quá trình CPH DNNN đã được triển khai hơn 20 năm qua nhưng phải đến giai đoạn 2011-2015, Chính phủ quyết liệt yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ CPH, sắp xếp lại DN. Trong quá trình này, không chỉ 432 DN 100% vốn nhà nước buộc phải CPH trong 2 năm tới mà tiến trình CPH lần 2 (thoái bớt vốn nhà nước) của hơn 4.000 DN cũng sẽ được tiếp tục với hàng loạt cái tên hấp dẫn nhà đầu tư như Tổng Công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco); CTCP Bia Hà Nội (Habeco); CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk); FPT...

Theo quy định của Chính phủ, ngoài những lĩnh vực chủ chốt, các DN có vốn nhà nước đang đầu tư ngoài ngành vào ngân hàng, bất động sản, chứng khoán (dù hiệu quả) cũng phải thoái vốn. Khi đó, một lượng vốn nhà nước khổng lồ sẽ được chuyển dần ra thị trường qua hình thức CPH, thoái vốn là cơ hội rất lớn cho các nhà đầu tư, góp phần tạo làn sóng M&A thời gian tới.

Theo đó đang có rất nhiều DN Việt Nam có nhu cầu trong mua bán, sáp nhập. Khoảng 100 triệu USD đang được giao dịch trong các thương vụ M&A và khả năng sẽ tăng lên vài trăm triệu USD hoặc có thể lên đến 1 tỷ USD nhằm giúp DN tăng trưởng và gia tăng tài sản.

Tuy nhiên, hiện nay tiến trình thực hiện nghĩa vụ đăng ký giao dịch, niêm yết trên TTCK của nhiều DN sau CPH đang bị chậm lại. Trước tình hình này, Bộ Tài chính đang lên phương án xử lý các DN không tuân thủ Quyết định 51/2014 của Thủ tướng Chính phủ về thoái vốn, bán cổ phần và đăng ký giao dịch, niêm yết trên TTCK.

Thực tế, trước khi có Quyết định 51, chủ trương của Chính phủ là khuyến khích DNNN sau khi CPH, nếu đủ điều kiện phải đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM hoặc đăng ký niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán (GDCK). Vì định hướng này nên các cấp quản lý không ban hành và áp dụng các chế tài xử lý đối với các DN không niêm yết trên TTCK. Tuy nhiên, kể từ khi Quyết định 51 có hiệu lực mọi chuyện đã thay đổi. Việc DN không tuân thủ nghĩa vụ này được hiểu là DN không thực thi các thay đổi về quản trị theo thông lệ thị trường về minh bạch thông tin.

Theo quy định tại Quyết định 51, trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký DN, các DN phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký là công ty đại chúng với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), đồng thời thực hiện đăng ký lưu ký cổ phiếu tập trung tại VSD và đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM.

Tuy số lượng DN sau CPH vi phạm quy định này không nhiều, nhưng để đảm bảo các DN tuân thủ nghiêm quy định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã có công văn gửi tất cả các bộ, ngành và DN để đôn đốc triển khai nghiêm túc. Việc đặt ra chế tài này nhằm gắn chặt quá trình CPH với đăng ký giao dịch, niêm yết trên TTCK. Điều này vừa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cổ đông tốt hơn, vừa minh bạch hoạt động của các DN hậu CPH.

Đơn giản thủ tục

Sau khi thực hiện CPH, có nghĩa DN đã chào bán cổ phần ra đại chúng. Do đó, nếu không buộc DN đăng ký giao dịch hoặc niêm yết, có nguy cơ DN bị một nhóm cổ đông thao túng, mua bán cổ phần lòng vòng, không minh bạch thông tin. Điều này tác động tiêu cực đến quyền và lợi ích hợp pháp của các cổ đông khác, nhất là cổ đông nhỏ lẻ.

Mục tiêu CPH được xác định là chất lượng đổi mới, không chạy theo số lượng. Dù vậy kế  hoạch đưa ra là phải thực hiện, kiên quyết không giữ lại DN 100% vốn nhà nước.

Theo đó, các giải pháp đưa ra là nâng cao giá trị hàng hóa bán ra thị trường. DN đủ điều kiện IPO sẽ làm ngay. DN không thực hiện và khả năng không thành công sẽ chuyển sang CTCP và sau đó tiếp tục củng cố DN tốt lên để IPO. Bên cạnh đó sẽ mời thêm các đại diện chủ sở hữu khác không phải Nhà nước tham gia hoạt động DN, giám sát DN, giúp DN hoạt động theo đúng luật, từ đó củng cố hoạt động IPO.

Để thúc đẩy các DN thực hiện nghiêm túc Quyết định 51 của Thủ tướng Chính phủ, trước đây Bộ Tài chính dự định công bố sớm danh sách các DN vi phạm nghĩa vụ đăng ký công ty đại chúng, đăng ký lưu ký cổ phiếu tại VSD và đăng ký giao dịch trên UPCoM.

Tuy nhiên, qua theo dõi việc tổ chức triển khai của các DN, Bộ Tài chính nhận thấy cần có thêm thời gian cho DN tuân thủ, nên chưa công khai danh sách. Nhưng đến cuối tháng 6 vừa qua, sau khi có công văn đôn đốc, Bộ Tài chính đã đánh giá về kết quả thực hiện Quyết định 51.

Theo đó, các DN không tuân thủ nghĩa vụ đăng ký công ty đại chúng, lưu ký cổ phiếu và đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM phải giải thích rõ nguyên nhân, có phải do không đủ điều kiện đăng ký giao dịch hay DN cố tình trốn thực hiện nghĩa vụ này. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng thời áp dụng các biện pháp xử lý mạnh tay với các trường hợp cố tình không tuân thủ Quyết định 51.

Hiện chúng tôi đã gởi công văn đến các sở GDCK Hà Nội và TPHCM yêu cầu cập nhật danh sách các DN vi phạm nghĩa vụ đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM. Và ngay đầu quý III này, Bộ Tài chính sẽ công khai danh sách này ra thị trường, cũng như tới các bộ, ngành.

Việc chậm trễ này trước hết thuộc trách nhiệm của các bộ, ngành, với tư cách là cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các DN. Bởi vậy, để khắc phục sự chậm trễ này, các bộ, ngành phải vào cuộc thúc đẩy DN tuân thủ quy định đăng ký giao dịch trên sàn Upcom.

Ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khó lướt sóng ngành

Khó lướt sóng ngành

(ĐTTCO) - Trong khoảng 3 năm trở lại đây, TTCK liên tục đón nhận những đợt sóng ngành dẫn dắt thị trường, như xi măng năm 2014, ngân hàng và nhóm hưởng lợi từ TPP năm 2015, thép năm 2016. 

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.