Cục diện cổ phiếu vua (K3): Từ kỳ vọng tới thực tế

Việc CP NH tăng nóng trong thời gian ngắn đã đặt ra một loạt câu hỏi: Phải chăng nhóm CP này đã không còn rẻ? Ngoài kỳ vọng phục hồi của ngành NH cũng như việc đã lặng sóng từ rất lâu, sắp tới đây đâu sẽ là động lực để CP NH tiếp tục tăng? Các NH sẽ thể hiện thế nào sau khi nhận được nhiều kỳ vọng từ TTCK?

Tương đồng với dầu khí và xi măng

Những ngày qua, một số mô hình phân tích, định giá đã được đưa ra để xem xét CP NH liệu có còn rẻ hay không? Không thể phủ nhận sự chính xác, công phu của các mô hình này, nhưng không phải NĐT nào tham gia TTCK cũng có khả năng sử dụng các công cụ phức tạp, họ có thể giao dịch và chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác, phổ biến nhất là việc “thấy lên thì mua”. Cũng vì vậy mà hiện tượng “đã rẻ có thể rẻ hơn” hoặc “giá đắt có thể đắt hơn” vẫn xảy ra với nhiều CP trên thị trường, điều này cũng đã xảy ra với CP NH từ 3-5 năm qua.

Cần nhấn mạnh một điều, đối với những CP của những doanh nghiệp chuyển từ trạng thái khó khăn sang tích cực, thường kỳ vọng dành cho sự chuyển biến này rất lớn, thậm chí còn lớn hơn khả năng thực tế đã đạt được. Chẳng hạn, khi doanh nghiệp chuyển từ lỗ sang lãi có thể chỉ lãi vài đồng, nhưng có khi CP sẽ tăng vài chục %. Và trong một chừng mực nào đó, CP NH cũng đang ở trạng thái được NĐT thay đổi kỳ vọng, từ chỗ thất vọng, không quan tâm sang nhiều hy vọng. Và để dự báo cho tương lai của CP NH có lẽ cần xem xét mối tương quan với 2 nhóm CP điển hình trong những năm gần đây là dầu khí và xi măng.

Xét về mặt cung-cầu, có thể nói CP NH hiện có rất nhiều điểm tương đồng với CP dầu khí hồi quý III-2014. Một trong những nguyên nhân khiến cho GAS có thể tăng mạnh lên 10.0 rồi 12.0 do khối lượng lưu hành của CP này trên thị trường không nhiều. Điều này đã được tính toán và chỉ ra nhiều lần trên các phương tiện truyền thông, khi sở hữu của Petro Vietnam (PVN) tại GAS lên đến 97,75%. Trong bối cảnh CP này khi đó có vốn hóa lớn nhất thị trường, nhiều tổ chức đều muốn “thủ” trong danh mục nên lượng bán ra lại càng ít, chỉ cần sức mua gia tăng có thể đẩy giá tăng một cách tích cực.

Hay như trường hợp của PVB, cũng là một trong những CP dầu khí có sức bật rất đáng nể. Không thể phủ nhận PVB có KQKD tích cực, EPS cao, nhưng cũng phải kể đến số lượng CP lưu hành của PVB trên thị trường chỉ khoảng 21,6 triệu CP, trong đó PVN nắm gần 53%. Lượng cung không nhiều, CP lại được mua mạnh việc tăng nhanh là điều có thể được dự báo. Năm ngoái chỉ sau vài tháng CP này đã tăng giá gấp 3 lần. Trong khi đó, hiện tại tỷ lệ sở hữu của NHNN tại BIDV (BID) hơn 85%; Vietcombank (VCB) hơn 77% cùng cổ đông lớn nước ngoài 15%; còn tại VietinBank (CTG) gần 65%, nhưng NH này có một loạt cổ đông lớn mà tỷ lệ sở hữu cũng khoảng 27% nên tỷ lệ sở hữu bên ngoài chỉ khoảng 8%.

Về mặt kỳ vọng, có thể nói xi măng là một trong những ngành tiêu biểu. Xem xét trường hợp của HT1 vào đầu năm 2014, CP này chỉ có giá khoảng 6.000-7.000 đồng/CP, nhưng đến khoảng giữa năm đã tăng giá gấp đôi lên 13.000-14.000 đồng/CP. Nhưng KQKD của HT1 vào thời điểm quý I-2014 lãi ròng chỉ gần 2 tỷ đồng, quý II-2014 có khá hơn đôi chút khi tăng lên hơn 11 tỷ đồng. Những con số này của HT1 so với cùng kỳ 2013 chỉ đạt vài trăm triệu đồng là hoành tráng.

Nhưng chừng đó liệu có tương xứng với việc CP có thể tăng giá 100% hay không không NĐT dám khẳng định. Chỉ có điều CP vẫn tăng giá và tăng rất mạnh. Kỳ vọng vào HT1 chỉ được đáp ứng vào nửa cuối năm 2014 khi lãi ròng trong quý III-2014 và quý IV-2014 lần lượt đạt 77 tỷ đồng và 217 tỷ đồng, đẩy KQKD cả năm 2014 rất “hoành tráng” so với 2013 chỉ lãi gần 3 tỷ đồng. Kịch bản này có thể xuất hiện (và cũng có thể không) đối với CP NH, nhưng có một điều cần lưu ý khi kỳ vọng được gia tăng, giá CP có thể chạy rất mạnh và chạy trước khi kết quả thực tế có thể đem lại.

Sóng tăng vẫn có nhưng không nhiều

Một điểm nữa khiến số lượng CP NH lưu hành ra bên ngoài trở nên “cô đặc” hơn chính là việc trải qua một thời gian dài không tăng giá, nên cũng chỉ những NĐT có tầm nhìn dài hạn cũng như nguồn tiền lớn mới mua vào. Và thường những NĐT này đã mua là giữ, ít khi “đảo hàng”, còn với những NĐT theo sóng nói chung nhiều khả năng CP NH sẽ không nằm trong danh mục.

Và thực tế ngoài những cổ đông lớn đã công bố thông tin do bắt buộc, vẫn có khả năng những NĐTNN khác mua vào CP NH nhưng chưa đủ 5%, hoặc những NĐT cá nhân vẫn sở hữu CP NH với khối lượng lớn vốn không phải là chuyện lạ trong nhiều năm qua. Và minh chứng rõ ràng nhất là thanh khoản của CP NH trong những phiên gần đây, có thể là 1-2 triệu CP/phiên tại một số mã “hot” cũng chỉ cao hơn so với chính mình khi trước, không thể cao hơn so với thị trường. 

Lượng hàng hóa và cơ cấu cổ đông cô đặc cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến CP NH có thể bật rất mạnh. Tuy nhiên, khi đã đạt một mức lợi nhuận hấp dẫn, sự cô đặc có thể dần được thay thế bằng hòa tan, lượng hàng cung ứng ra thị trường sẽ nhiều hơn, nghĩa là tính đại chúng của nhóm CP này cao hơn. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc giá CP NH cũng sẽ khó tăng hơn. Chỉ báo của giai đoạn này có thể là KLGD tăng, cộng với biến động giá trong phiên nên khó lường hơn thay vì chỉ một xu hướng tăng giá.

Một chi tiết đáng lưu ý với CP NH, nhất là với những NH lớn nhất, dù trải qua một giai đoạn không thuận lợi, nhưng nhìn chung lợi nhuận của nhóm này không đến mức sụt giảm nghiêm trọng, trái lại vẫn duy trì được những con số ngàn tỷ. Vấn đề do không ấn tượng như thời hoàng kim. Nên khi những NH này có thể công bố những KQKD tích cực hơn, cho thấy đã sẵn sàng tăng tốc trở lại, kỳ vọng của TTCK vẫn tiếp tục duy trì và thậm chí còn lớn hơn trước.

Ẩn số có thể nằm ở những NH khó khăn hiện diện rõ trong những năm qua, khi tiến hành tái cấu trúc bắt đầu đạt được những thành công bước đầu. Nghĩa là sức bật có thể xuất hiện nhiều nhất ở những NH có KQKD trong năm 2015 tương phản theo hướng tích cực so với những năm trước. 

Cục diện cổ phiếu vua (K3): Từ kỳ vọng tới thực tế ảnh 1

BIDV khi lên sàn đã tạo thêm uy tín thương hiệu .

Quý I-2015, một loạt NH, nhất là khối niêm yết đã công bố KQKD tích cực so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý là tăng trưởng tín dụng của hệ thống NH giai đoạn đầu năm 2015 cũng đạt được những kết quả khả quan trong khoảng 3 năm gần đây.

Và quý I cũng không phải là quý cao điểm cho ngành NH. Vậy nên kỳ vọng hoạt động của ngành này sẽ còn khởi sắc trong phần còn lại của năm 2015 rất lớn và có cơ sở. Có thể nói, NĐT sẽ soi kỹ hơn về hoạt động của các NH, nhưng chưa đến mức khắt khe. Các KQKD kiểu như tăng trưởng tốt hơn so với năm trước, hoặc hoàn thành mục tiêu có thể được xem là tích cực.

Khi ngành NH khởi sắc trở lại, vốn có thể được cung ứng ra thị trường nhiều hơn, đây là những điều nằm trong tầm tay của các NH lớn. Ẩn số duy nhất  có lẽ nằm ở khả năng xử lý nợ xấu của các NH. Chừng nào điều đó còn duy trì, sức bật của CP vẫn sẽ được giữ nguyên, qua đó mở ra những diễn biến tích cực cho TTCK cũng như cơ hội cho NĐT. 

Thái Ca

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.