CSV và bài toán vốn

(ĐTTCO) - CTCP Hóa chất Cơ bản miền Nam (CSV) đang chuẩn bị di dời 3 nhà máy nằm trong KCN Biên Hoà 1 (tiến độ di dời vào khoảng năm 2020). Do chỉ có thể tận dụng lại một số máy móc, phần lớn tài sản cố định của nhà máy cũ sẽ không thể sử dụng được, nên việc di dời thực chất là xây dựng toàn bộ nhà máy mới, khiến chi phí dự tính lên đến 2.500-2.700 tỷ đồng.

Và đây cũng chính là thách thức của CSV khi đến thời điểm 31-3 năm nay, vốn điều lệ (VĐL) của công ty hiện mới chỉ đạt 442 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu (VCSH) đạt gần 675 tỷ đồng, tổng tài sản xấp xỉ 1.100 tỷ đồng, tất cả đều kém khá xa so với vốn đầu tư dự kiến cho nhà máy mới.

 Thách thức vốn tự có

Vốn tự có, vốn vay và phát hành CP có thể là những nguồn được CSV hướng đến để huy động. Trong nguồn vốn tự có của CSV, có thể lấy từ quỹ khấu hao tài sản, quỹ đầu tư phát triển… nhưng trong thực tế những quỹ này của công ty khá khiêm tốn. Chẳng hạn, tính đến hết quý I-2016, quỹ đầu tư phát triển của CSV chỉ đạt hơn 11,3 tỷ đồng. Và tại ĐHCĐ của CSV, ban lãnh đạo công ty chia sẻ: “Dự kiến khấu hao năm tới 100 tỷ đồng”. Nhưng vấn đề nằm ở việc máy móc của CSV đã cũ, cùng với chính sách trích khấu hao nhanh nên dòng tiền từ khấu hao sẽ không được dồi dào.

Nhìn chung CSV là một công ty có nền tảng cơ bản nhất định và CP có nhiều điểm thu hút. Dù vậy, việc huy động vốn đầu tư đòi hỏi một chiến lược tổng thể, dài hơi đủ sức thu hút, chinh phục NĐT. Điều này thách thức không kém gì so với việc sản xuất kinh doanh.

Nguồn vốn của CSV cũng có thể tích lũy thông qua lợi nhuận giữ lại. Tính từ năm 2013 đến nay, lãi sau thuế của CSV dao động trong vùng 130-140 tỷ đồng/năm. Năm 2016, công ty cũng đặt kế hoạch lợi nhuận xấp xỉ năm 2015, tức lợi nhuận khó lòng có tính đột biến. Trong trường hợp công ty giữ lại lợi nhuận để tích lũy vốn sẽ ảnh hưởng đến dòng cổ tức, và điều này có thể gián tiếp tác động đến sức hút của CP, ảnh hưởng khả năng huy động vốn. Trong khi đó, nếu tiếp tục duy trì tỷ lệ chia cổ tức khoảng 15%/năm như những năm qua, chắc chắn nguồn tích lũy sẽ không dồi dào.

Mặt khác, CSV không được đầu tư ngoài ngành nên dù có những tài sản như đất đai cũng khó lòng chuyển đổi công năng để thâm canh các hoạt động khác. Nếu tiến hành vay vốn từ ngân hàng cần có nguồn vốn tự có đối ứng, tức muốn vay nhiều phải có nhiều vốn tự có. Trên BCTC tại thời điểm 31-3-2016, khoản mục nợ phải trả (phần lớn là nợ ngắn hạn) đã lên đến gần 412 tỷ đồng, xấp xỉ VĐL của CSV và tương đương hơn 60% VCSH. Mặt khác, vay càng nhiều áp lực trả lãi càng lớn. Tất nhiên, khi triển khai đầu tư một nhà máy với tổng vốn dự kiến 2.500-2.700 tỷ đồng, số vốn sẽ được cung cấp theo từng giai đoạn thay vì chỉ một lần. Tuy nhiên, với nguồn vốn hiện có của CSV, rõ ràng các phương án sử dụng vốn tự có hay huy động từ ngân hàng đều gặp rất nhiều thách thức và tất nhiên cần phải tính đến cả việc huy động vốn từ việc phát hành CP.

Phát hành kiểu gì?

Theo số liệu tương đối, CSV có thể chiếm từ 40-50% thị phần những hóa chất cơ bản. Sở dĩ có yếu tố “tương đối” bởi ban lãnh đạo công ty cho biết hiện có nhiều công ty sản xuất lẫn nhập khẩu các hóa chất từ Trung Quốc và Hàn Quốc. Nhưng qua đây cũng thấy được một loạt thách thức: 40-50% thị phần là một con số lớn và để tiếp tục mở rộng và tăng trưởng thị phần sẽ gặp rất nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực cạnh tranh khá quyết liệt, trong khi phải có tăng trưởng mới mong thu hút nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài.

Đầu tư một dự án với chi phí cao nhưng khả năng tăng trưởng không hấp dẫn sẽ khó thuyết phục NĐT bỏ vốn. Cũng liên quan đến tăng trưởng, thêm một thách thức được đặt ra là nhà máy mới của CSV sẽ có công suất như thế nào, liệu có lớn hơn nhiều so với năng lực hiện có hay không? Muốn tăng trưởng mạnh, cần sản xuất nhiều hàng hóa để tiêu thụ. Tuy nhiên, đầu tư vào một nhà máy công suất khủng, đặc biệt trong ngành hóa chất cơ bản, sẽ tốn kém rất nhiều chi phí và phải tính đến cả vấn đề đầu ra như thế nào. Trong khi đó, nếu chỉ xây dựng một nhà máy với công suất vừa đủ, an toàn sẽ không tạo ra được câu chuyện tăng trưởng có sức hút với NĐT.

CSV và bài toán vốn ảnh 1

Cán bộ kỹ thuật CSV đang thí nghiệm sản phẩm.

Việc huy động vốn tại thời điểm hiện nay có tính chọn lọc rất cao, dòng tiền chỉ tìm đến những công ty có tiềm năng tăng trưởng rõ ràng. Xét về hiệu quả, biên lợi luận ròng (lợi nhuận ròng/doanh thu) CSV đạt được vào tầm 11% có thể xem là hấp dẫn, nên dự án nhà máy cũng có nhiều tiềm năng. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn lại có thể khiến tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) hay tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), hoặc thậm chí là tỷ suất hoàn vốn (ROI) thấp xuống. Có thể nói, chi phí đầu tư quá lớn trở thành một thách thức thật sự, không chỉ về mặt tính toán, con số mà còn là những thách thức về mặt cảm tính. Trong cơ cấu sở hữu của CSV, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) nắm giữ 65% cổ phần. Từ đó có rất nhiều câu hỏi, giả thiết: Nếu CSV phát hành CP cho cổ đông hiện hữu Vinachem có mua không? Vinachem có thoái vốn để tạo điều kiện cho NĐT khác tham gia hay không?

Để thu hút được nguồn vốn lớn, CSV sẽ cần những NĐT có tiềm lực tài chính mạnh, am hiểu ngành thực sự, và nếu tham gia với tỷ lệ sở hữu lớn sẽ phải có vị thế rõ ràng. Điều này sẽ tác động đáng kể đến cơ cấu sở hữu tại CSV, liên quan đến cả chính sách thoái vốn của Vinachem. Ngoài ra, một yếu tố cũng cần bàn trong chuyện phát hành, đó là sức hút của CP trên TTCK. Mặc dù P/E của CP này hiện mới chỉ khoảng 6,5 lần (tính theo giá ngày 1-6-2016), nhưng kể từ khi lên sàn vào giữa tháng 3 năm ngoái đến nay, không phải lúc nào CSV cũng tạo được sức hút trên thị trường, vẫn chưa thể bì được so với những CP cùng họ Vinachem như DRC, CSM…

NGỌC TRÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Toan tính đợt IPO khủng tới đây

Toan tính đợt IPO khủng tới đây

(ĐTTCO) - Từ nay đến cuối năm, TTCK sẽ đón nhận hàng loạt phiên chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của các tổng công ty nhà nước. 

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.