“Combo” cổ tức

(ĐTTCO) - Việc một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết sử dụng cách chia cổ tức bằng tiền mặt lẫn CP đang là điểm nhấn đáng chú ý trong mùa ĐHCĐ đang diễn ra.

Lợi cả đôi bên

ĐHCĐ của Hoà Phát (HPG) được tổ chức vào cuối tháng 3 đã thông qua phương án chia cổ tức 2015 với tỷ lệ 30%, trong đó 15% là tiền mặt và 15% bằng CP. Hôm 15-4, Hoa Sen (HSG) cũng đã chốt danh sách cổ đông nhận cổ tức với tỷ lệ 25% bằng tiền mặt, ngoài ra HSG cũng tiến hành chia cổ tức bằng CP với tỷ lệ 50%. Gần 2 tháng trước, Công viên nước Đầm Sen (DSN) cũng đã chốt quyền để tiến hành một loạt thanh toán cổ tức bao gồm trả cổ tức đợt cuối năm 2015 bằng tiền với tỷ lệ 11%, trả cổ tức bằng CP năm 2015 với tỷ lệ 25% và trả CP thưởng với tỷ lệ 18% để tăng vốn điều lệ (VĐL). Ngày 18-5 tới, Safoco (SAF) sẽ tiến hành chốt danh sách cổ đông để trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 28%, trả cổ tức bằng CP tỷ lệ 7% và trả CP thưởng với tỷ lệ 27%.  

Tỷ lệ chia cổ tức bằng CP hoặc chia thưởng thường ở mức cao có thể sẽ là áp lực đối với DN về mặt dài hạn. Nghĩa là chỉ những DN thuộc các ngành có khả năng tăng trưởng trong dài hạn hoặc tự thân DN có năng lực phát triển thị phần, cũng như lợi nhuận mới có thể đảm bảo lợi nhuận không bị pha loãng. Chia cổ tức kết hợp giữa tiền mặt và CP không phải là hình thức có thể triển khai một cách đại trà, dù hiệu ứng trong ngắn hạn rất tích cực. 

Chuyên gia kiểm toán Bùi Đăng Bảo

Cổ tức luôn là vấn đề nhạy cảm và quan trọng, ngoài việc đảm bảo lợi ích cổ đông, còn liên quan trực tiếp đến vấn đề dòng tiền, nguồn vốn của của doanh nghiệp và CFO đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chính sách cổ tức. Tại thời điểm hiện nay, DN sẽ gặp rất nhiều khó khăn chỉ chia cổ tức bằng CP hay chia CP thưởng khi yêu cầu của NĐT lẫn cổ đông là DN phải chứng tỏ được hiệu quả hoạt động của mình, lợi nhuận thật và dòng tiền thực. Tuy nhiên, nhu cầu tăng vốn của DN vẫn đang hiện hữu và việc chia cổ tức bằng CP hay chia CP thưởng lại có thể đáp ứng một cách hiệu quả. Cùng là những tên tuổi lớn trong ngành thép, tuy nhiên, VĐL của HSG chỉ mới đạt hơn 1.310 tỷ đồng, trong khi HPG xấp xỉ 7.330 tỷ đồng. Cả 2 công ty vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng, mở rộng hoạt động nên nhu cầu bổ sung vốn là rất rõ ràng.

 VĐL của DSN trước khi tăng chỉ mới đạt 84,5 tỷ đồng, và sau khi chi trả cổ tức bằng CP và chi CP thưởng con số tăng lên thêm 36,3 tỷ đồng và VĐL mới của công ty đạt 120,8 tỷ đồng. Niêm yết từ cách đây 7 năm nhưng VĐL của SAF lúc này mới chỉ xấp xỉ 60 tỷ đồng, một con số khá thấp nên việc tăng vốn để mở rộng kinh doanh là điều bắt buộc phải thực hiện. Một điểm tích cực ở đây là nhìn qua một loạt DN đã và đang tiến hành chia cổ tức kiểu combo (theo gói gồm cả tiền mặt lẫn CP) hầu hết đều là những công ty có tên tuổi trong lĩnh vực của mình, dù lớn hay nhỏ. Nói cách khác, combo cổ tức có thể dung hòa được quyền lợi giữa DN (tăng vốn) và cổ đông (nhận cổ tức bằng tiền mặt). Phần lớn những CP chia cổ tức theo hình thức này đều chưa xảy ra hiện tượng “dội chợ” giống như việc chia CP thưởng, hay chia cổ tức bằng CP trước đây. Điều này chứng tỏ NĐT cũng đã có sự cân nhắc kỹ lưỡng và thị trường cũng phát huy tính chọn lọc và phân hóa của mình. 

Lợi thế và áp lực

Lợi ích lớn nhất của một combo cổ tức chính là tỷ lệ cổ tức sẽ ở mức “khủng”, điều này có thể là minh chứng cho việc DN hoạt động hiệu quả, lãi lớn. Tất nhiên, nếu có một DN nào đó có dòng tiền âm, hoặc hiệu quả kinh doanh thiếu thuyết phục, việc chia cổ tức theo kiểu “combo” ngay lập tức sẽ bị đặt dấu hỏi. Điểm qua sẽ thấy tỷ lệ chia cổ tức của HSG lên đến 75%, của DSN là 54% còn SAF với tỷ lệ 62%. Tỷ lệ cổ tức cao, nhưng số lượng tiền mặt chi ra lại chỉ bằng phân nửa, hay 1/3 lại giúp cho DN có lợi thế hơn nữa. Nói nôm na, nếu xem việc chi cổ tức là hoạt động để chứng tỏ hiệu quả và nâng cao hình ảnh của DN, thì hình thức combo này giúp DN tiết kiệm rất nhiều chi phí. 2 lợi điểm tiếp theo có thể kể đến là việc chia cổ tức bằng CP (kết hợp với tiền mặt) có thể giúp cho giá CP được điều chỉnh mềm hơn đồng thời lượng hàng hóa cung ứng ra thị trường cũng sẽ gia tăng. HSG đang được giao dịch quanh vùng giá 5.0 và cũng là CP đã tăng rất mạnh trong thời gian qua. Điều này có thể dẫn đến những nhận định giá cao, tất nhiên cao hay thấp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong trường hợp nếu giá CP điều chỉnh nhờ vào việc chia cổ tức bằng CP, thì thị giá sẽ được điều chỉnh thấp xuống và có thể tiếp tục thu hút nhờ yếu tố “rẻ” về mặt thị giá.

Trong khi đó, mặc dù hoạt động tốt, được đánh giá khá cao nhưng nhìn vào thanh khoản của DSN hay SAF nhiều người không khỏi ngán ngẩm. Chẳng hạn, trong 10 phiên gần nhất có đến 5 phiên KLGD của SAF bằng 0, trong khi đó DSN có khá khẩm hơn nhưng KLGD cũng chỉ vài ngàn CP mỗi phiên, lâu lâu xuất hiện những phiên tính bằng chục ngàn CP. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc những DN này có VĐL thấp, dẫn đến lượng CP lưu hành thấp, cộng thêm việc hoạt động hiệu quả nên cổ đông thường có xu hướng nắm giữ lâu dài để hưởng cổ tức khiến hàng hóa ngoài thị trường trở nên khan hiếm. Chính vì vậy, chia cổ tức hay chia thưởng bằng CP là cách gia tăng lượng cung hàng hóa ra bên ngoài và những NĐT nào chưa thể sở hữu cũng có thể tận dụng cơ hội.

Những lợi thế của việc chia cổ tức theo combo đã rõ ràng, tuy nhiên cái gì cũng có 2 mặt và tất nhiên hình thức này cũng tiềm ẩn những rủi ro. Trước tiên, tỷ lệ cổ tức cao vừa giúp tạo ra hình ảnh cho DN nhưng đồng thời cũng tạo ra không ít áp lực về sau. Bởi lẽ khi DN tăng vốn, áp lực đảm bảo lợi nhuận cũng sẽ phải gia tăng. Thí dụ, DN có VĐL 1.000 tỷ đồng, chia cổ tức 20% bằng tiền mặt và 30% bằng CP (tổng tỷ lệ chia là 50%) thì VĐL mới sẽ là 1.300 tỷ đồng. Năm tiếp theo, để duy trì tỷ lệ cổ tức 50%, số tiền chi ra sẽ là 650 tỷ đồng và thường lợi nhuận sẽ phải nhiều gấp rưỡi hoặc gấp đôi (tùy thuộc vào nhu cầu tích lũy và trích các quỹ), nên có thể sẽ phải đạt từ 800-1.000 tỷ đồng, và con số này tương đương với VĐL của công ty năm trước đó. Trong trường hợp khó khăn, nếu muốn duy trì tỷ lệ cổ tức tiền mặt 20%, nghĩa là số tiền chi cổ tức là 260 tỷ đồng, lợi nhuận làm ra cũng phải từ 400-500 tỷ đồng, tức là suýt soát số tiền chi cổ tức năm trước đó.

NGỌC TRÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.