Sau Luật Thủ đô Hà Nội sẽ ra sao?

Sau nhiều lần lỗi hẹn, dự kiến dự thảo Luật Thủ đô sẽ được đưa ra xem xét, thông qua tại kỳ họp Quốc hội lần thứ 9 khai mạc vào hôm nay, 21-3. Nhiều người đang mong đợi Luật Thủ đô sẽ tạo một luồng gió mới giúp Hà Nội ổn định, hài hòa hơn. Nhưng cũng không ít người nghi ngờ về những tác động thực tế của luật.

Sát thực tế thủ đô

Dù còn nhiều tranh cãi quanh các vấn đề được quy định trong dự thảo Luật Thủ đô, nhưng không thể phủ nhận rằng dự thảo đã đề cập đến những vấn đề nóng bỏng và bức bách nhất của Hà Nội hiện nay, đặc biệt trong việc quản lý đô thị. Sau khi qua nhiều đợt góp ý kiến, dự thảo Luật Thủ đô mới nhất đã được sửa đổi, bổ sung sát với thực tế và khắc phục những nhược điểm bị dư luận phản đối trước đây.

Sau Luật Thủ đô Hà Nội sẽ ra sao? ảnh 1

Luật Thủ đô sẽ tác động tích cực đến việc xây dựng và quản lý đô thị Hà Nội. Ảnh: LÃ ANH

Về quy hoạch thủ đô, để giải quyết tình trạng lộn xộn trong xây dựng không có quy hoạch tổng thể, nhà siêu mỏng siêu méo, dự thảo bổ sung quy định: khi triển khai các dự án phát triển các tuyến đường giao thông theo quy hoạch đã được phê duyệt, cơ quan có thẩm quyền của TP Hà Nội phải đồng thời tổ chức thu hồi đất hai bên đường theo quy hoạch.

Vấn đề được quan tâm hàng đầu trong Luật Thủ đô là quản lý dân cư, dự thảo luật cũng đã chỉnh lý theo hướng giữ nguyên các điều kiện đăng ký thường trú tại nội thành Hà Nội như quy định hiện hành của Luật Cư trú đối với trường hợp được điều động, tuyển dụng, làm việc theo hợp đồng làm việc, hợp đồng lao động không xác định thời hạn; trường hợp về ở cùng người thân hoặc trường hợp người trước đây đã từng có hộ khẩu ở nội thành. Những đối tượng không thuộc các trường hợp nêu trên chỉ được đăng ký hộ khẩu thường trú tại nội thành khi đáp ứng được các điều kiện: có việc làm hợp pháp, ổn định tại Hà Nội; có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc nhà thuê lâu dài của tổ chức, cá nhân kinh doanh nhà ở; đã tạm trú liên tục tại nơi đề nghị được đăng ký thường trú ít nhất 2 năm.

Về quản lý đô thị, dự thảo luật đưa ra quy định cho phép Hà Nội áp dụng mức xử phạt tiền đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong khu vực nội thành cao hơn mức áp dụng chung với cả nước trong 6 lĩnh vực, bao gồm: văn hóa, đất đai, môi trường, xây dựng, giao thông vận tải và cư trú.

Còn quá nhiều việc phải làm

Với quy định xử phạt hành chính các vi phạm trong khu vực nội thành, nhiều người cho rằng điều này sẽ có tác dụng răn đe và giúp Hà Nội nền nếp hơn. Tuy nhiên, đã có những ý kiến ngược lại khi lập luận: Mức độ xử phạt như thế nào và cách làm của các cơ quan chức năng vẫn là yếu tố tiên quyết. Thực tế cho thấy các luật hiện hành đã đủ sức để điều chỉnh chứ không cần đến Luật Thủ đô.

Vấn đề ở đây là yếu tố con người, là làm. Dù thu phí gấp 3, xử phạt gấp 5, mức xử phạt chỉ từ vài trăm ngàn đồng, cao nhất là vài chục triệu đồng đối với 5 lĩnh vực sống còn của đô thị, liệu có đủ để đánh tan những thói hư tật xấu ở một bộ phận người dân Hà Nội, có giúp giao thông đỡ tắc nghẽn, có đủ sức để giúp bình ổn nhà đất? Hay hạn chế nhập cư có khiến người dân không có việc làm vì mất ruộng không đổ về Hà Nội? Rõ ràng là không. Vi phạm bị xử phạt chục triệu đồng, người ta vẫn lãi hàng tỷ đồng, biến đất nông nghiệp thành khu đô thị, nông dân sẽ làm gì nếu không vào phố tìm việc? Hoặc nếu làm nghiêm, làm đúng thì bộ mặt đô thị có xấu xí như hiện nay hay không? Chưa kể trong khi thi hành luật, rất dễ có những biểu hiện tham nhũng, tiêu cực, xin - cho, nếu không đánh tan được những điều này, không làm nghiêm, quyết liệt thì Luật Thủ đô khó mang lại hiệu quả như mong đợi, chỉ mang tác dụng là cơ sở để chính quyền xử phạt, ra các quy định chứ không giúp ích nhiều cho bộ mặt đô thị”.

 Một điều đáng ngạc nhiên là qua khảo sát nhỏ của ĐTTC, những người ngoại tỉnh đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội - đối tượng chịu tác động khá lớn của Luật Thủ đô lại gần như không quá quan tâm. Theo lý giải của họ, phạm vi điều chỉnh của Luật Thủ đô về cư trú không khác Luật Cư trú là bao, chịu ảnh hưởng lớn nhất là những lao động tự do, không có hợp đồng lao động, không có công việc ổn định, không có nhà ở.

Cũng liên quan đến vấn đề này, tại phiên thảo luận giữa tháng 2 ở Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba cũng nhận định rằng các biện pháp hành chính để hạn chế dân cư sẽ không có tác dụng: “Cho đăng ký hay không thì những người có nhu cầu vẫn sẽ đến và ở lại Hà Nội. Nhiều gia đình ngoại tỉnh có con học ở Hà Nội, bố mẹ đều lên Hà Nội ở nhà thuê, tìm việc dù chỉ là làm thuê hay bán hàng rong nhưng có thể kiếm tiền cho con đi học, vì ở quê họ không thể kiếm đủ tiền. Họ có những điều kiện cư trú hợp lý và cần thiết”.

Như vậy, rõ ràng là dù có kỳ vọng lớn vào một sự “lột xác” của thủ đô sau khi có một luật đặc thù, Hà Nội vẫn còn quá nhiều việc phải làm nếu muốn thực sự có một bộ mặt khác. Trong đó, yếu tố con người cần phải được chú trọng hơn nữa để tránh tình trạng “bình mới rượu cũ” đáng tiếc. Tác động của Luật Thủ đô thực sự như thế nào khi được thông qua còn phải chờ các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành và sự “mạnh tay” của Hà Nội đến đâu, song những người lạc quan vẫn tin tưởng vào một Hà Nội sẽ thực sự “khác”.

HOÀI TRÂM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải thi công chậm tiến độ và mới được kết nối tới chân công trình Cảng CMH. Ảnh: Minh Tuấn

Vừa thanh tra toàn diện, vừa thu hồi dự án?

(ĐTTCO) - Sau khi ĐTTC có bài phản ánh “Dự án Cảng Tổng hợp-Container Cái Mép Hạ: Nhiều dấu hiệu khuất tất”, ngày 8-12-2017, phóng viên ĐTTC đã liên hệ lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu để làm rõ những khiếu nại của chủ đầu tư về việc tỉnh thu hồi dự án trái pháp luật và những bất cập, khó khăn, vướng mắc trong suốt quá trình thực hiện dự án.
 

Dự án - đầu tư

Đánh thức tiềm năng bất động sản nghỉ dưỡng Vũng Tàu

(ĐTTCO) - Nằm trong vùng kinh tế năng động nhất bậc nhất khu vực Đông Nam bộ, sở hữu khí hậu ấm áp, bờ biển đẹp, hạ tầng phát triển, Vũng Tàu được đánh giá có nhiều lợi thế trong phát triển du lịch và hình thành các resort nghỉ dưỡng cao cấp. Thế nhưng, bấy lâu nay, thị trường giàu tiềm năng này vẫn... như "đại bác tịt ngòi"...

Quy hoạch - Đô thị

Bộ GTVT đồng ý giảm giá vé Trạm BOT Nam Bình Định

(ĐTTCO)-Ngày 8-12, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Giám đốc Sở GTVT Bình Định cho biết, Bộ GTVT đã đồng ý giảm mức thu phí qua Trạm BOT Nam Bình Định. Hiện vẫn còn chờ ý kiến giảm giá phí tại Trạm thu phí BOT Bắc Bình Định và Trạm thu phí trên QL19 ở huyện Tây Sơn.
 

Tư vấn

Điều kiện, thủ tục người nước ngoài mua nhà ở Việt Nam

(ĐTTCO) - Hỏi: - Tôi có một người bạn là người nước ngoài, có nhu cầu mua nhà ở Việt Nam. Xin hỏi là điều kiện, thủ tục người nước ngoài được mua nhà ở tại Việt Nam như thế nào? Và các loại thuế phải chịu khi mua nhà cụ thể ra sao?