Quản lý đô thị bằng Luật Đô thị

Trong điều kiện đô thị Việt Nam phát triển mạnh mẽ và đang có xu hướng vượt khả năng điều hành của chính quyền địa phương, việc cần thiết phải ra đời Luật Đô thị đã được Bộ Xây dựng nhấn mạnh trong hội thảo “Đô thị Việt Nam - Thân thiện môi trường, phát triển bền vững” vừa diễn ra nhân Ngày đô thị Việt Nam 8-11.

Đô thị phát triển nhanh nhưng bất ổn

Đô thị Việt Nam đang phải đối mặt với sự chi phối của thị trường BĐS không chính thức, đất đai được quy hoạch để sử dụng cho mục đích này nhưng sau đó lại chuyển thành mục đích khác, thu lại nhiều lợi nhuận. Sự thiếu minh bạch khi giá đất do Chính phủ quy định và giá thị trường thường chênh nhau đến 10 lần là nguyên nhân dẫn đến sự bóp méo và thắt nút cổ chai lớn trên thị trường đất đai. Điển hình như Hà Nội, giá đất đang ở mức cao vô lý, thậm chí đất nền đang thể hiện mức giá cao hơn 1.000 lần so với mức tiền thuê hàng tháng ở cùng địa điểm đó. Nói cách khác, đất nền được định giá ở mức tương đương khoảng 80 năm tiền thuê hàng tháng, đây là mức chênh cao bất thường. Đặc biệt, đánh giá của Ngân hàng thế giới cho thấy, chỉ 5% dân số Hà Nội có đủ khả năng mua BĐS với mức giá bị thổi phồng này.

Ông DEAN A.CIRA,
Ban Phát triển đô thị của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam 

Thống kê của Cục Quản lý đô thị cho thấy, trong những năm qua mạng lưới đô thị phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng, tăng từ 629 đô thị (1999) lên 755 đô thị (2011), tỷ lệ đô thị hóa khoảng 30,5%, bình quân tăng khoảng 3,4% năm.

Đô thị phát triển là động lực thúc đẩy kinh tế, đóng góp khoảng 70% GDP cả nước. Ngoài ra, hạ tầng xã hội đô thị cũng có những chuyển biến đáng khích lệ, tỷ lệ nhà kiên cố tăng từ 12,8% lên 46,77%, diện tích nhà ở bình quân đầu người tăng từ 9,7m2 sàn/người lên 18,6m2 sàn/người.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng, bên cạnh những thành tựu đã đạt được và tốc độ phát triển nhanh chóng, thời gian qua hệ thống đô thị Việt Nam còn tồn tại nhiều hạn chế và thách thức trong quá trình phát triển, đặc biệt là sự phát triển không đồng bộ giữa mở rộng không gian đô thị và chất lượng đô thị.

Thí dụ như việc kiểm soát sự phát triển đô thị còn yếu kém, công tác quy hoạch chậm, chất lượng hạn chế, cản trở sự phát triển của đô thị, thiếu trầm trọng quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết, kết nối hạ tầng còn khó khăn. Cùng với đó, hiện tượng ùn tắc, tai nạn giao thông vẫn là mối lo ngại tại các đô thị lớn.

Tỷ lệ đất giao thông, tỷ lệ thoát nước đô thị còn thấp, tình trạng ngập úng cục bộ trong mùa mưa, ô nhiễm môi trường chậm được khắc phục, có sự phát triển không đồng bộ giữa mở rộng không gian đô thị và chất lượng đô thị.

Theo các chuyên gia đô thị, tốc độ đô thị hóa quá nhanh đã để lại những hậu quả lớn mà chính quyền đô thị không lường trước được, dẫn đến lúng túng khi xử lý. Điều này đang dẫn đến sự phát triển thiếu bền vững.

Cụ thể là ở nhiều địa phương đang có xu hướng xây dựng các đô thị mới nhưng chủ yếu tập trung cho các dự án BĐS cao cấp, chứ không dựa trên chiến lược đô thị hòa nhập có tính đến nhu cầu thị trường, chi phí và lợi ích dài hạn.

Sớm ban hành Luật Đô thị

Thừa nhận những hạn chế trong việc quy hoạch và phát triển đô thị, Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng cho rằng hiện nay pháp luật về quản lý và phát triển đô thị còn thiếu đồng bộ, nhiều đối tượng điều chỉnh chưa được quan tâm, trình tự phát triển đô thị chưa được đưa vào luật một cách hệ thống.

Để giải quyết được điều này, cần phải có những giải pháp mạnh trong quản lý và phát triển đô thị, đặc biệt là thúc đẩy nhanh sự ra đời của Luật Đô thị.

Quản lý đô thị bằng Luật Đô thị ảnh 1

Ngập úng cục bộ trong mùa mưa là tình trạng phổ biến tại các đô thị
(Trong ảnh: ngập cục bộ tại quận Gò Vấp, TPHCM). Aûnh: Sĩ Dũng

Theo Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Phan Thị Mỹ Linh, sự ra đời của Luật Đô thị sẽ tránh được sự phân tán, chồng chéo các nội dung quy định về quản lý đầu tư xây dựng đô thị ở các luật hiện hành. Đồng thời là cơ sở pháp lý thống nhất cho việc phát triển và quản lý đô thị.

Các đại biểu tham dự hội thảo đều nhất trí rằng, Luật Đô thị sẽ là giải pháp hữu hiệu nhất để quản lý và phát triển đô thị hiện đại.

Tuy nhiên, khi đô thị có luật riêng, với độ bao phủ rộng, các cơ quan quản lý đô thị sẽ phải thực hiện cùng lúc 3 nhiệm vụ: Ban hành những quy định, văn bản liên quan đến công tác quy hoạch, xây dựng và vận hành đô thị (công tác lập pháp); giải quyết các mối quan hệ phát sinh trong quá trình hình thành, vận hành, phát triển của đô thị (công tác hành pháp); đảm bảo các quy định trong luật, pháp lệnh… được thực thi (công tác tư pháp).

Do đó, đòi hỏi phải minh bạch trong việc phân công nhiệm vụ ngay từ trong Luật Đô thị.

Hiện nay, dự thảo Luật đô thị đã hoàn thiện đề cương chi tiết gồm 8 chương với những nội dung cơ bản về định hướng phát triển đô thị, hình thành phân loại đô thị, đầu tư xây dựng và cải tạo tái thiết đô thị, quản lý khai thác sử dụng không gian đô thị.

Trong đó, Luật Đô thị chú trọng nội dung quản lý sử dụng đất đô thị, đất dự trữ cho phát triển đô thị theo phương châm quản lý đất đai không thể tách rời với quản lý xây dựng công trình trong đô thị.

HOÀI TRÂM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải thi công chậm tiến độ và mới được kết nối tới chân công trình Cảng CMH. Ảnh: Minh Tuấn

Vừa thanh tra toàn diện, vừa thu hồi dự án?

(ĐTTCO) - Sau khi ĐTTC có bài phản ánh “Dự án Cảng Tổng hợp-Container Cái Mép Hạ: Nhiều dấu hiệu khuất tất”, ngày 8-12-2017, phóng viên ĐTTC đã liên hệ lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu để làm rõ những khiếu nại của chủ đầu tư về việc tỉnh thu hồi dự án trái pháp luật và những bất cập, khó khăn, vướng mắc trong suốt quá trình thực hiện dự án.
 

Dự án - đầu tư

Được chia nhà vì pháp luật công nhận là vợ chồng

(ĐTTCO) - Hỏi: - Chúng tôi sống chung như vợ chồng với nhau từ năm 1980 nhưng không đăng ký kết hôn. Năm 2000, chồng tôi đứng tên mua một căn nhà. Do mâu thuẫn nên chúng tôi muốn ly hôn. Xin hỏi, khi ly hôn, tôi có được phân chia căn nhà đó hay không?

Quy hoạch - Đô thị

Tư vấn

Điều kiện, thủ tục người nước ngoài mua nhà ở Việt Nam

(ĐTTCO) - Hỏi: - Tôi có một người bạn là người nước ngoài, có nhu cầu mua nhà ở Việt Nam. Xin hỏi là điều kiện, thủ tục người nước ngoài được mua nhà ở tại Việt Nam như thế nào? Và các loại thuế phải chịu khi mua nhà cụ thể ra sao?