Phản hồi loạt bài Những dự án FDI “hết mỡ”

Phải có cái nhìn công bằng

Xoay quanh loạt bài về các dự án FDI hiện đang “bất động” hàng loạt trên thị trường BĐS, ĐTTC đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi. Xin giới thiệu bài viết của TS. Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, xoay quanh chủ đề này:

Phải thừa nhận rằng, vốn FDI có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của thị trường BĐS. Tuy nhiên việc thu hút và thực hiện giải ngân nguồn vốn này thời gian vừa qua bộc lộ không ít bất cập, biểu hiện rõ nhất là hàng loạt siêu dự án hiện đang “mắc cạn” trên thị trường.

Một số doanh nghiệp FDI đăng ký dự án đầu tư lớn, được hưởng nhiều cơ chế ưu đãi, nhưng lại chậm triển khai, chậm giải ngân, thậm chí tìm cách chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng dự án, dẫn đến hiệu quả dự án đầu tư ban đầu không cao. Một số khác sử dụng vốn vay, vốn huy động trong nước với tỷ trọng lớn.

Điều này hết sức nguy hiểm vì làm giảm sức cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa. Trong trường hợp dự án gặp rủi ro, thiệt hại hoàn toàn thuộc về khách hàng và các nhà đầu tư trong nước.

Tuy nhiên, không phải vì thế mà kỳ thị nguồn vốn FDI. Ta cần có cái nhìn công bằng và rạch ròi hơn. Các dự án FDI tại Việt Nam hiện nay có thể chia làm 2 loại. Một loại của những công ty chuyên đi “săn” dự án để sau đó bán lại, một loại của những chủ đầu tư có tiềm lực thực sự, muốn đầu tư thực sự.

Dù là môi giới hay của chủ đầu tư thực sự, họ vào Việt Nam đều có nghiên cứu rất kỹ càng, chọn lúc thị trường đang phát triển nóng với kỳ vọng vào sự phát triển vượt bậc hơn nữa. Nhưng lại gặp lúc thị trường nguội lạnh, những công ty chuyên môi giới thì không bán lại được, cũng không có tiền đầu tư dự án nên đành để hoang.

Những chủ đầu tư thực sự, hoặc là cũng khó khăn về tài chính, hoặc là dù có thể triển khai dự án đi chăng nữa cũng rất khôn ngoan, không chọn thời điểm thị trường “trũng” để chôn vốn. Đó là hiện thực đang xảy ra trên thị trường hiện nay.

Phải có cái nhìn công bằng ảnh 1

Cần rà soát kỹ các dự án FDI để có chính sách hợp lý. Ảnh: C. DŨNG

Vấn đề bây giờ là cách ứng xử của các cơ quan quản lý. Cần phải có sự rà soát, phân loại một cách rõ ràng. Những dự án nào của các chủ đầu tư chỉ chuyên mua đi bán lại kiếm lời thì thu hồi ngay, thu hồi sớm. Những dự án “treo” quá lâu cũng kiên quyết thu hồi.

Còn dự án của chủ đầu tư thực sự, có tiền thực sự nhưng trong tình hình suy thoái như hiện nay, đang khó khăn về vốn phải nghiên cứu kỹ, không nên vội vàng thu hồi. Phải thừa nhận là tình hình kinh tế trên thế giới hiện cũng đang rất khó khăn, không chỉ nhà đầu tư trong nước chịu ảnh hưởng, mà nhà đầu tư nước ngoài cũng lao đao. Thế nên, cách ứng xử phải linh hoạt chứ không thể máy móc.

Nếu họ đang khó khăn và xin giãn dự án, có văn bản cam kết đàng hoàng có thể nghiên cứu cho họ hoãn, giãn trong một thời gian nhất định. Đất trong lúc để trống có thể trưng dụng tạm thời cho nông dân vào cày cấy, đỡ phí. Sau thời hạn đã cam kết, nếu không triển khai, Chính phủ sẽ thu hồi.

Những vấn đề này nên có những định hướng rõ ràng, triển khai ngay thay vì ngồi tranh luận. Chúng ta không tẩy chay FDI nhưng cần có cái nhìn tỉnh táo. Một điều cần lưu ý nữa là nước ta đã hội nhập, không thể cấm đoán các nhà đầu tư nước ngoài không huy động vốn bằng hình thức góp vốn.

Nhưng có thể có hình thức khác để tránh tình trạng “mỡ nó rán nó” như hiện nay. Thí dụ, thay vì tiền đổ vào tài khoản chủ đầu tư, nhà đầu tư sẽ nộp vào một tài khoản phong tỏa, không ai được rút kể cả chủ đầu tư. Và cùng với đó, ngân hàng sẽ cho chủ đầu tư vay 1 khoản tiền tương đương khoản đã có được trong tài khoản ngân hàng.

Thực trạng các dự án FDI hiện nay là hệ quả của một quá trình “trải thảm đỏ” chào đón các nhà đầu tư nước ngoài nhiều năm trước. Sự phân cấp về địa phương khi chưa đủ 2 điều kiện: bên được phân cấp phải có đủ năng lực để thực hiện quyền được phân cấp và cơ quan quản lý phải có đủ năng lực giám sát đã khiến các dự án FDI đăng ký nhiều nhưng giải ngân ít.

Cách đây vài năm, Chính phủ phát hiện có đến 43 tỉnh, thành ưu đãi FDI quá quy định. Đây là điều chúng ta phải điều chỉnh để tránh cái vòng luẩn quẩn của các dự án FDI mà nhiều năm qua chưa hóa giải được.

Thứ nhất, Chính phủ nên có hội đồng giám sát, tư vấn độc lập, không trực thuộc bộ, hỗ trợ cho các địa phương. Việc thẩm tra, quản lý FDI cần phải chuyên nghiệp đòi hỏi kỹ năng khá cao nhưng cũng dễ nảy sinh tiêu cực. Các địa phương có nguyện vọng, nhu cầu nhưng thiếu kinh nghiệm thực tế, nên “khoán” cho họ dù nhỏ cũng sẽ vấp.

Thứ 2 là phải có thứ tự ưu tiên, không phải dự án nào cũng phê duyệt, chủ đầu tư nào cũng phê duyệt. Sự xuê xoa, dễ dãi với những nhà đầu tư thiếu năng lực, thiếu nghiêm túc, đứng đắn trong kinh doanh sẽ tạo nên một hệ quả xấu sau này.

TS. Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng VN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

105m2 đất được đền bù 145 triệu đồng?

105m2 đất được đền bù 145 triệu đồng?

(ĐTTCO) - Mua đất cất nhà từ năm 1999, nhưng từ đó đến nay gia đình bà Lê Minh Huế (tổ 44, KP5, phường An Phú, quận 2, TPHCM) luôn sống trong tình trạng bất an vì bị giải tỏa bởi dự án KĐT An Phú - An Khánh.

Dự án - đầu tư

Công bố dự án Vung Tau Regency

(ĐTTCO)- Công ty TNHH AllGreen Vượng Thành - Trùng Dương ký kết hợp tác chiến lược giữa chủ đầu tư với đơn vị phát triển dự án - CTCP DV BĐS Danh Khôi Việt và đơn vị quản lý vận hành công ty MOA, ngân hàng hỗ trợ dự án Agribank.

Quy hoạch - Đô thị

Tư vấn

Chủ sở hữu chết, hợp đồng ủy quyền nhà chấm dứt

(ĐTTCO) - Hỏi: - Cách đây hơn 10 năm, trước khi qua đời, cha tôi có làm giấy ủy quyền nhà cho mẹ. Trong quá trình ở và làm ăn cùng với mẹ, người em trai của tôi đã sang tên ngôi nhà trên. Xin hỏi, mẹ tôi có được hưởng gì đối với căn nhà và số tài sản cùng làm ăn với em tôi trong hơn 10 năm hay không?