“Cục nợ” Quang Sơn kéo "con tàu" Vinaincon

(ĐTTCO)-Công ty TNHH MTV Xi măng Quang Sơn (Xi măng Quang Sơn) tiếp tục trở thành “tội đồ” khi kéo Tổng CTCP Xây dựng Công nghiệp Việt Nam (Vinaincon) vào vòng thua lỗ, bết bát.

Nhà máy xi măng Quang Sơn ngập trong thua lỗ, nợ nần.

Nhà máy xi măng Quang Sơn ngập trong thua lỗ, nợ nần.

Nợ nhiều hơn tổng tài sản
Vinaincon vừa công bố tài liệu ĐHCĐ 2019, trong đó đặt mục tiêu… tiếp tục lỗ gần 95 tỷ đồng, tức năm thứ 3 liên tiếp Vinaincon lỗ. Theo báo cáo của ban kiểm soát Vinaincon, trong năm 2018 các chỉ tiêu về tổng doanh thu, thu nhập và lợi nhuận đều không đạt (doanh thu 3.251 tỷ đồng, bằng 77,5% kế hoạch và lỗ sau thuế hợp nhất 284,7 tỷ đồng).
Lý giải về việc lập kế hoạch… thua lỗ, Vinaincon cho biết do Công ty Xi măng Quang Sơn sẽ tiếp tục lỗ lớn trong năm 2019. Tính đến 31-12-2018, Vinaincon có tổng tài sản hơn 6.062 tỷ đồng, nhưng đang gánh khoản nợ hơn 6.421 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hợp nhất âm 358 tỷ đồng.
Tuy nhiên, phương án giải quyết cụ thể cho Xi măng Quang Sơn như thế nào, Vinaicon vẫn còn bỏ ngỏ. Thay vào đó, ban kiểm soát đề nghị HĐQT tăng cường công tác quản trị ở tất cả khâu nhằm giảm thiểu lỗ công ty này. Hiện tại Vinaincon cũng chưa lên kế hoạch chia cổ tức cùng trích lập các quỹ. Doanh nghiệp này cho biết sẽ căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh năm 2019 để trình ĐHCĐ xem xét, quyết định.
Trước đó, báo cáo giám sát của Bộ Tài chính năm 2019 cũng cho thấy, tình hình sản xuất kinh doanh nhiều năm qua của Vinaincon không hiệu quả, thua lỗ, không bảo toàn được vốn nhà nước cũng như của chính Vinaincon đầu tư tại doanh nghiệp. Ngoài ra, doanh nghiệp này cũng nhiều lần được kiến nghị đưa vào diện giám sát đặc biệt.
Được thành lập năm 1998 theo quyết định của Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương), từ tháng 6-2011 Vinaincon hoạt động theo mô hình tổng CTCP. Vinaicon hiện là tổng thầu EPC nhiều công trình công nghiệp có quy mô của ngành công thương, từng được dự kiến đạt doanh thu 4.150 tỷ đồng.
Một số dự án Chính phủ giao Vinaincon làm chủ đầu tư, như Nhà máy Xi măng Thái Nguyên, Công ty Xi măng Quang Sơn… với số vốn đầu tư hàng ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay tình hình sản xuất, kinh doanh này đều bết bát và kém hiệu quả. Tình trạng thua lỗ của Xi măng Quang Sơn chính là giọt nước làm tràn ly, tiếp tục kéo dài “điệp khúc” thua lỗ của Vinaincon.
Xử lý “cục nợ” như thế nào?
 Khi đã xác định được nguyên nhân dẫn đến thua lỗ kéo dài, phải xử lý dứt điểm, bởi không thể giữ mãi “cục nợ” bên cạnh làm ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh, sản xuất chung của cả doanh nghiệp lớn.
 PGS.TS Đinh Trọng Thịnh
Câu chuyện xử lý ra sao đối với cục nợ Công ty Xi măng Quang Sơn không phải bây giờ mới được nhắc đến. Tiền thân của công ty này là Công ty Xi măng Thái Nguyên, do Vinaincon làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 3.500 tỷ đồng, công suất thiết kế 1,51 triệu tấn xi măng/năm. Ngày 22-3-2003, dự án được khởi công, nhưng phải đến 6 năm sau, cuối năm 2009 mới được khánh thành và đưa vào chạy thử.
Đến tháng 7-2011, dự án mới đi vào sản xuất chính thức với nhãn hiệu Xi măng Quang Sơn. Nhưng kể từ đó đến nay, tình hình sản xuất và kinh doanh của Xi măng Quang Sơn luôn ì ạch, ngập chìm trong thua lỗ, nợ nần.
Tính đến cuối năm 2018, tổng nợ của Xi măng Quang Sơn lên đến 3.637 tỷ đồng, lỗ lũy kế gần 1.400 tỷ đồng, không có khả năng trả nợ, đứng trước nguy cơ phá sản. Sang năm 2019, công ty tiếp tục đặt mục tiêu doanh thu 1.169 tỷ đồng, lỗ 159,3 tỷ đồng. Khoản lỗ này chưa bao gồm đánh giá lại chênh lệch tỷ giá ngoại tệ cuối năm. 
Năm 2018, Công ty Xi măng Quang Sơn từng được đề nghị bàn giao lại cho Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) của Bộ Xây dựng quản lý, tái cơ cấu, song VICEM đã thẳng thừng từ chối. Giải thích điều này, VICEM cho biết đang phải nỗ lực giải quyết khó khăn tài chính của Công ty Xi măng Hạ Long (chuyển từ Tổng công ty Sông Đà sang) và Công ty Xi măng Sông Thao (chuyển từ Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và Đô thị HUD sang). Nếu nhận thêm khoản nợ từ Xi măng Quang Sơn, VICEM sẽ gặp khó khăn, không thể thực hiện cổ phần hóa theo như kế hoạch đã đề ra. 
Ngoài ra, Bộ Xây dựng cho rằng Vinaincon là CTCP, sở hữu 100% vốn điều lệ của Xi măng Quang Sơn, do đó phần vốn Vinaincon đã đầu tư vào Xi măng Quang Sơn là của CTCP, không phải hoàn toàn vốn của Nhà nước. Vì vậy, việc Bộ Công Thương đề nghị chuyển giao toàn bộ phần vốn của Vinaincon đã đầu tư tại Xi măng Quang Sơn sang VICEM, dưới hình thức ghi tăng vốn nhà nước cho VICEM và giảm vốn nhà nước cho Vinaincon, là không phù hợp theo quy định của pháp luật.
Nhiều ý kiến cho rằng, nếu không có giải pháp tái cơ cấu mạnh mẽ, toàn diện đối với Công ty Xi măng Quang Sơn nói riêng và Vinaincon nói chung, rất khó cải thiện tình trạng hiện nay, đặc biệt là việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với Quỹ Tích lũy trả nợ (Bộ Tài chính) và Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), đặt nguy cơ mất vốn nhà nước tại công ty này luôn ở mức cao.
Tuy nhiên, để tái cơ cấu Xi măng Quang Sơn cũng không phải là điều dễ dàng, nhất là khi doanh nghiệp này đang gánh trên vai khoản nợ khổng lồ (vốn vay lên đến 95% tổng mức đầu tư), nhà máy lại nằm ở vị trí không thuận lợi cho giao thông và vận chuyển sản phẩm, thiết bị máy móc lạc hậu, chi phí giá thành cao... 
Về vấn đề này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Khoa Tài chính Quốc tế, Học viện Tài chính), cho rằng Công ty Xi măng Quang Sơn đã thua lỗ triền miên trong nhiều năm nên tái cơ cấu rất khó. Nếu không thể tái cơ cấu thành công, cần tính đến phương án khoán, cho thuê hoặc bán lại cho tư nhân.
Nếu thành công có thể cổ phần hóa để bán. Trong trường hợp xấu hơn, nếu không có ai thuê, Nhà nước nên tính đến phương án bán toàn bộ doanh nghiệp để thu hồi vốn, dù nguồn vốn thu được không được như kỳ vọng.  

Lưu Thủy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dự án - đầu tư

Novaland khai trương trung tâm Novaland tại Hà Nội

(ĐTTCO)- Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 27 năm thành lập Tập đoàn Novaland, Trung tâm Bất động sản Novaland tại số 63 – 65 Ngô Thì Nhậm, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội vừa chính thức khai trương. 

Quy hoạch - Đô thị

Chuẩn bị thu phí quốc lộ 26

(ĐTTCO)-Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa đề nghị UBND 2 tỉnh Đắk Lắk và Khánh Hòa phối hợp trong việc tổ chức thu phí sử dụng dịch vụ đường bộ hoàn vốn cho dự án xây dựng tuyến tránh thị xã Ninh Hòa và cải tạo, nâng cấp quốc lộ 26 đoạn qua tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk theo hình thức hợp đồng BOT.

Không gian sống

Không gian xanh cho nhà phố thị

(ĐTTCO) - Do quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, nhiều nhà phố tại Việt Nam đang thiếu đi không gian xanh cần thiết, dẫn đến nhiệt độ tại khu vực đô thị tăng đáng kể. Các KTS đã đưa ra giải pháp cho vấn đề trên để mang lại chất lượng tốt hơn cho cư dân thành thị. 

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019